SON CÜMLE
Niyazi SANLI
Yazının sonunda varacağımız ve söyleyeceğimiz cümleyi en başta ifade edelim: Son cümleniz belliyse kalem ve kağıda cesurca sarılıp duygu ve düşüncelerinizi aktarmaya başlayabilirsiniz. Aksi takdirde masadan uzak durun çünkü kayda değer bir yazı ortaya çıkmayacaktır.
Bir açıdan bakıldığında ev inşa etmekle yazı kaleme almak arasında fark yoktur esasen. Mühendis, inşaata başlamadan ölçer, biçer ve bir plan yapar. Plan çerçevesinde de evi inşa eder.
Yazı da böyledir. Yazar beslendiği kaynakların yardımıyla ve sosyolojik tahlilleri ile önce kafasında kurgu yapar.
Lakin yazı beton bir bina veya mekanik bir makine gibi değildir. Yazar her ne kadar plan yapsa da “yazı” ve/veya “kahramanlar” gemi azıya alıp yazarı peşinden sürükleyebilir. Çünkü yazar, bazı kahramanları daha çok benimser, bazılarına daha çok kalbi yakınlık hisseder tıpkı okuyucu gibi. Kahramanların bazısında kendini daha fazla bulur.
Yazarın yazarken emin olacağı tek şey; ne yazmak istediği ve nereye varmak istediğidir. Kafasında düşünce adacıklarını ete-kemiğe bürüyüp elbise giydirerek okuyucuya sunar.
Bir yazıda yazarı en çok zorlayan ilk ve son cümledir. Nasıl başlayacağı ve nasıl bitireceği tam bir doğum-ölüm meselesidir.
İlk cümleyi yazmak tohumun toprakta çatlaması gibidir. Yazar ilk sözü yazana kadar çatlar, ruhundaki, kalbindeki ve kafasındaki pek çok engebeli yolu kat eder. Bir çocuğun ana rahmine düşmesi gibi ilk sözü yazmak yazarı allak bullak eder. İlk sözden sonrası akar, akar, akar… Zira düşünceler bir vadiye girmiştir ve yokuş aşağı yuvarlanarak çığ gibi yuvarlanır.
Son cümle tam bir doğum telaşıdır. Günler, aylar hatta yıllar süren bir yazının sonunda yazar, en güzel “son”u yazmak ister. Doğum sancıları çeken bir kadın gibi kıvranır geceler boyu. Bütün sancıların sonunda o son cümle gelir. Yazar beğenmez. Başka bir son arar. Belki elli defa yüz defa değiştirebilir. Bu değişikliklerde yazarın ruh hali tesirli olabileceği gibi yazıdaki kahramanlar da yazarı zorlayabilirler.
Son cümleniz belli ise yazmaya başlayabilirsiniz. Bundan kasıt; yazının sonunda ne yazacağınızı bilmeden zuhurata tabi olup yazmaya başlamayın, demektir.
Son cümleniz belliyse yazmaya başlayabilirsiniz. Kahramanlarınız sizi bekliyor.
